Largimi i Jensen Huang, bashkëthemeluesit dhe drejtuesit të Nvidia-s, pas një skandali që përfshin disa afera jashtëmartesore dhe dyshime për lidhje me një spiune kineze, ka shkaktuar tronditje në Silicon Valley dhe në tregjet financiare amerikane.

Kriza ka vënë në pikëpyetje të ardhmen e një prej kompanive më të rëndësishme të teknologjisë në SHBA, e cila vlerësohet në afro 4 trilionë dollarë dhe luan një rol kyç në zhvillimin e inteligjencës artificiale. Brenda një jave, aksionet e saj kanë humbur rreth 11% të vlerës, duke fshirë qindra miliarda dollarë nga kapitalizimi në bursë. Tashmë, shqetësimi në Uashington dhe në Uall Street nuk lidhet vetëm me skandalin, por edhe me pasojat që mund të ketë largimi i njeriut që e drejtoi kompaninë për gati 33 vjet.

Çështja mori përmasa të mëdha pasi NYT raportoi se agjencitë amerikane të inteligjencës dyshonin që Alice Huang, një biznesmene kineze e lidhur me kompaninë Megaspeed International, ishte rekrutuar nga shërbimet sekrete të Pekinit për të mbledhur informacione nga drejtuesi i Nvidia-s. Sipas raportimeve, mes tyre kishte pasur një marrëdhënie intime, të cilën Jensen Huang e pranoi në një memorandum drejtuar punonjësve, ku kërkoi falje ndaj bashkëshortes dhe familjes.

Dyshimet u shtuan edhe për shkak të marrëdhënieve tregtare mes kompanive, pasi Megaspeed kishte blerë çipa Nvidia me vlerë mbi 4.8 miliardë dollarë. Ndërkohë, raportime të tjera pretendonin se Alice Huang kishte lehtësuar dërgesa çipash me vlerë të paktën 7.5 miliardë dollarë drejt kompanive kineze, duke ngritur pikëpyetje mbi respektimin e kufizimeve amerikane të eksportit.

Situata u rëndua pas publikimit të pretendimeve për dy marrëdhënie të tjera të Huang me punonjëse të kompanisë, përfshirë një drejtuese të lartë.

Për SHBA-të, çështja është shumë më e madhe sesa një krizë brenda një kompanie private. Nvidia kontrollon afro 90% të tregut të çipave të avancuar për inteligjencën artificiale dhe furnizon gjigantë si Microsoft, Google, Amazon dhe Meta. Teknologjia e saj konsiderohet strategjike për ekonominë amerikane dhe për konkurrencën me Kinën në fushën e inteligjencës artificiale.

Pikërisht për këtë arsye, Uashingtoni ka kufizuar shitjen e disa prej procesorëve më të avancuar të kompanisë drejt tregut kinez. Jensen Huang kishte kundërshtuar prej vitesh këto masa, duke argumentuar se ato rrezikonin t’i dorëzonin Kinës një treg të rëndësishëm dhe të forconin konkurrentët vendas.

Pekini i ka cilësuar si të pabazuara akuzat për spiunazh ndaj Alice Huang dhe ka kundërshtuar kufizimet amerikane. Megjithatë, një analizë e Reuters ka evidentuar projekte kineze të informatikës me vlerë mbi 3 miliardë dollarë që përdorin procesorë Nvidia, pavarësisht kufizimeve të vendosura nga SHBA-të.

Tani vëmendja është përqendruar te drejtimi i ri i kompanisë dhe ndikimi që kjo krizë mund të ketë në ekonominë amerikane dhe industrinë globale të teknologjisë. Drejtoresha financiare Colette Kress ka marrë përkohësisht drejtimin, ndërsa ende nuk ka një pasues të konfirmuar për Huang.

Pasiguria ka shqetësuar investitorët, pasi Nvidia është kthyer në një prej kompanive që mbështet jo vetëm tregun e inteligjencës artificiale, por edhe një pjesë të konsiderueshme të vlerës së bursës amerikane. Analistët paralajmërojnë se ndryshimi në drejtim mund të sjellë ngadalësim të marrëveshjeve dhe investimeve në sektor, edhe nëse strategjia e kompanisë mbetet e njëjtë.

Në këtë situatë, takimi i planifikuar mes Donald Trump dhe Xi Jinping në Shenzhen merr rëndësi të veçantë, pasi marrëdhëniet tregtare dhe kufizimet teknologjike mes dy fuqive mund të ndikojnë drejtpërdrejt në të ardhmen e Nvidia-s. Për SHBA-të, sfida është të ruajë epërsinë në garën e inteligjencës artificiale në një moment kur kompania që furnizon pjesën më të madhe të kësaj industrie po përballet me krizën më të madhe të drejtimit të saj.

/tvklan.al