Artikulli i mëposhtëm është përshtatur në shqip nga L’Orient-Le Jour
Nga dritarja e tij, Mahmoud Tubasi shikon një pjesë të madhe të Bregut Perëndimor qendror. Në distancë, ai mund të dallojë qytetet al-Mazraa al-Sharqiya, Sinjil dhe Jaljiliya.
Nga ana tjetër, Lugina e Jordanit shtrihet deri në kodrat e para jordaneze. Poshtë, pemët e tij të ullirit, kajsisë dhe bajames mbulojnë kopshtin e tij.
Nëse kthen kokën, dhjetëra kolonë izraelitë, rreth 100 metra larg, e shikojnë me sfidë.
Për më shumë se tre muaj, familja Tubasi nuk ka qenë më vetëm në kodrën e tyre. Në kryqëzimin e qyteteve palestineze të Jaludit dhe Kusrës, në jug të Nablusit, Mahmoud, gruaja e tij Aida dhe dy fëmijët e tyre jetojnë sikur në një ishull, të rrethuar nga kolonë.
Vështirësia e tyre ilustron një trend shqetësues në aktivitetin e kolonëve izraelitë: zgjerimin e posteve të paligjshme në Zonën B të Bregut Perëndimor, teorikisht të administruar bashkërisht nga Autoriteti Palestinez (PA) dhe Izraeli.
Një rrethim në faza
Në telefon, duke qëndruar te dritarja e tij, e cila është bërë e vetmja qasje me botën e jashtme, babai 61-vjeçar duket i rraskapitur:
E kanë mbyllur rrugën. Jemi të bllokuar. Nëse dalim jashtë, kolonët do të vijnë dhe do të na rrahin për vdekje. Askush nuk mund të hyjë ose të dalë.
Për pesë ditë, situata ka qenë kritike. Kolonët kanë ndërprerë energjinë elektrike. Furnizimet me ushqim po mbarojnë. E vendosur rreth dy kilometra larg fshatit më të afërt, familja nuk është e lidhur me rrjetin e ujit të komunitetit. “Pompa që sjell ujë nga pusi nuk po funksionon më; i kanë prerë tubat”, thotë me inat Mahmoud Tubasi, duke numëruar shishet e mbetura të ujit të pijshëm.
Burri palestinez i zgjedh fjalët me kujdes. Nëse telefonit të tij i mbaron bateria, ai së shpejti do të shkëputet nga bota.
I kontaktuar të mërkurën, ai përshkroi një rrethim që u zhvillua në faza, duke e bllokuar përfundimisht familjen në shtëpinë e tyre.
E gjitha filloi më 19 prill. Dy shtëpitë e familjes Tubasi janë të vetmet në shpatin e kodrës. Ato shikojnë nga vendbanimi izraelit i Esh Kodesh, të cilin të ardhurit po përpiqen ta zgjerojnë duke aneksuar pjesën lindore të fshatit palestinez.
Grupi fillimisht ngriti një tendë disa metra larg shtëpisë së familjes Tubasi. “Kjo tokë është e jona dhe ne duam ta blejmë”, i thanë ata babait, duke ofruar një shumë të vogël. Punëtori i ndërtimit e kishte ndërtuar këtë shtëpi gur pas guri në tokën e babait të tij. I plagosur në këmbë në vitin 2019 nga një plumb i një kolonisti ndërsa lëronte tokën e tij, ai nuk punon më dhe jeton vetëm me të korrat e tij. Mahmoud e refuzoi ofertën.
Më 27 prill, kolonët i vunë flakën makinës së tij. Çdo ditë, ata e ngacmonin familjen, duke i hedhur gurë sapo dilnin jashtë. “Në atë kohë, unë ende mund të arrija në fshat, edhe nëse nuk ishte e lehtë”, vazhdoi Mahmoud. “Pastaj ata gradualisht e zgjeruan praninë e tyre duke ngritur një postë në një ndërtesë në ndërtim e sipër, 100 metra larg nesh”. Dy djemtë, Kaïs dhe Wael, të cilët jetojnë në shtëpinë ngjitur, mezi kishin kohë t’i çonin gratë dhe fëmijët e tyre në një vend të sigurt tek të afërmit.
“Ushtarët erdhën në shtëpinë tonë, jo në shtëpinë e kolonëve”
Përballë dhunës në rritje të kolonëve, katër anëtarët e mbetur u barrikaduan brenda. Më 29 qershor, izraelitët bllokuan rrugën në të dyja anët e malit. Mahmoud Tubasi bëri telefonata pa ndërprerje. Rajoni i Jaludit bie nën Zonën B, ku, sipas Marrëveshjeve të Oslos, administrata civile është përgjegjësi e Autoritetit Palestinez (AP), ndërsa siguria mbetet nën kontrollin izraelit. Në teori, Ramallah ka juridiksion të plotë, veçanërisht mbi planifikimin urban dhe ndërtimin. Në praktikë, çdo ndërhyrje varet ende nga miratimi izraelit.
Një zyrë ndërlidhëse shërben si ndërmjetëse për bashkëpunimin e sigurisë me Izraelin. Por ajo nuk ka fuqi shtrënguese dhe nuk mund të veprojë pa marrëveshjen izraelite, ashtu si organizatat ndërkombëtare, të cilat varen nga Tel Avivi për të ndërhyrë në terren.
Në kontakt me familjen dhe autoritetet izraelite që nga prilli, Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq (KNKK) nuk i është dhënë kurrë qasje në shtëpi. “Palestinezët në Bregun Perëndimor mbrohen nga e drejta ndërkombëtare humanitare. Izraeli, si fuqi pushtuese, ka detyrimin të mbrojë jetën, mirëqenien dhe dinjitetin e tyre”, thotë Pat Griffiths, zëdhënës i KNKK-së në Jerusalem.
Patrullat izraelite janë dërguar në zonë në disa raste, duke vëzhguar, sipas Mahmoud-it, sjelljen e kolonëve pa thënë asnjë fjalë. “Ushtarët erdhën në shtëpinë tonë, jo te kolonët. Ata i lanë të sulmonin familjen time. Vetëm dje, ushtria erdhi për të marrë në pyetje fëmijët e mi. Ata donin t’i arrestonin, duke i akuzuar se kishin hedhur gurë ndaj kolonëve. Por ne jemi të mbyllur brenda shtëpisë sonë. Si mund t’u kishim hedhur gurë?”, thotë Mahmoud-i, me zërin që i dridhet nga emocionet.
Kur u pyet më herët në korrik nga gazeta Haaretz në lidhje me mjetet e vendosura kundër posteve të paligjshme, të cilat nuk njihen sipas ligjit izraelit, ushtria izraelite pohoi se po i “monitoronte” ato dhe po kryente “disa operacione kontrolli”.
Megjithatë, në terren, një burim humanitar që ndjek këto përpjekje koordinimi përshkruan një realitet shumë të ndryshëm. “Marrëdhëniet midis disa ushtarëve dhe kolonëve ndonjëherë janë shumë të ngushta. Disa ushtarë refuzojnë të zbatojnë urdhra nga eprorët e tyre, ndërsa disa kolonë vetë shërbejnë në ushtri. Kjo ndihmon të shpjegohet pse ndërhyrjet shpesh dështojnë.”
Zyra e Koordinimit Palestinez, nga ana e saj, e gjen veten të pafuqishme. Duke u premtuar familjes ushqim, kolonët i pengojnë ata të kalojnë. “Ata më thanë se nuk ishin të autorizuar të rihapnin rrugën. Ata nuk mund të bëjnë asgjë”, ankohet Mahmoud.
Entiteti palestinez përgjegjës për koordinimin nuk iu përgjigj kërkesave tona për koment.
“Unë jam ai që mbron malin”
Tubaslt kanë filluar të racionojnë ushqimin e tyre, duke ngrënë vetëm një vakt në ditë: bukë dhe disa konserva me sardele dhe ton. Secili prej tyre është duke humbur midis dhjetë dhe pesëmbëdhjetë kilogramëve.
Nga dritarja e tij, Mahmudi shikon kajsitë teksa piqen dhe pastaj bien në tokë, i paaftë t’i mbledhë. “Nuk mund t’i afrohem as pemëve të mia. Nuk na lënë të kalojmë pragun.” Kur mendon se kolonët janë të zënë diku tjetër, del jashtë për të karikuar telefonin me baterinë e makinës.
Natën, nuk ka pushim.
“Nuk flemë më. Izraelitët i drejtojnë dritat e lidhura me armët e tyre direkt në dritaret tona. Ata i presin pemët tona. Ata përplasin copa metali së bashku për të bërë sa më shumë zhurmë të jetë e mundur”, vazhdon Mahmudi.
Në fshatrat fqinje, rrethimi i Tubasit po i alarmon banorët. “Kjo është një nga format më të rrezikshme të vendbanimeve me të cilat përballemi. Ata janë vërtet një rrezik vdekjeprurës”, shqetësohet Bashar al-Qaryoute, një aktivist palestinez dhe ndihmës mjekësor nga një fshat aty pranë.
Duke mos pasur ndërhyrje nga autoritetet, ai u përpoq t’u furnizonte atyre ushqim dhe ilaçe në ambulancën e tij përpara se të dorëzohej.
“Kolonët u përpoqën të më godisnin më shumë se pesë herë ndërsa po drejtoja këtë ambulancë. Krerët e tyre të lartë po më qëllonin drejtpërdrejt”, thotë ai, duke iu referuar fatit të një kolegu të vrarë dy muaj më parë nga zjarri i kolonëve, ndërsa dyshja po përpiqej të evakuonte anëtarët e një familjeje tjetër të rrethuar. Kolonët thuhet se vepruan në sy të ushtrisë.
Sipas Mahmoud Tubasit, sjellja e kolonëve vjen nga një qëllim i vetëm. “Ata duan ta marrin të gjithë malin”. “Nuk ka mbetur askush në këtë kodër përveç meje. Ata nuk do të jenë në gjendje ta kenë atë tërësisht derisa ta aneksojnë në vendbanimin Esh Kodesh. Unë jam ai që e mbroj atë. Nëse largohem, ata do ta marrin”, përsërit babai. Në fund të mendjes së tyre, familja ka vendosur megjithatë të largohet sapo të lejohet të kalojë një eskortë humanitare. “Jo sepse po dorëzohemi, por sepse duam të mbetemi gjallë.”
Zgjerimi i vendbanimeve në Zonën B
Familja Tubasi nuk është një rast i izoluar. Ashtu si në pjesën tjetër të Bregut Perëndimor të pushtuar, zgjerimi i vendbanimeve izraelite ka përparuar me një shpejtësi marramendëse në këtë rajon që nga sulmet e 7 tetorit. Rreth Nablusit, dhuna po përshkallëzohet.
Pas përleshjeve vdekjeprurëse më 24 korrik, qeveria e Benjamin Netanyahu-t urdhëroi një operacion ushtarak në shkallë të gjerë, ndërsa bëri thirrje gjithashtu për përshpejtimin e legalizimit të posteve dhe krijimin e vendbanimeve të reja.
Jalud tani është i rrethuar nga rreth një duzinë postesh të paligjshme. Histori si ajo e familjes Tubasi janë tragjikisht të zakonshme në këtë territor të fragmentuar. Me një ndryshim kyç: shumica e zhvendosjeve të detyruara të palestinezëve ndodhin në Zonën C, ku kontrolli civil dhe ushtarak i takon Izraelit dhe ku ndodhen pothuajse të gjithë kolonët e vendosur ilegalisht. Shkeljet në Zonën B, përmes vjedhjes së tokës dhe shpronësimit të shtëpive të banuara, janë një fenomen i kohëve të fundit.
Në raportin e saj të publikuar më 20 korrik, OJQ-ja izraelite Peace Now, e cila mbështet një zgjidhje me dy shtete, identifikoi të paktën 21 koloni izraelite që nga fundi i vitit 2024, viti në të cilin u regjistruan shtatë vendbanimet e para të paligjshme që nga Marrëveshjet e Oslos (1993). Kryeministri izraelit madje shprehu zemërim, duke deklaruar se postet në Zonën B duhet të evakuohen.
Në realitet, këto vendbanime shpesh rivendosen pasi çmontohen, thuhet në raport, dhe ndonjëherë përfshijnë edhe disa familje dhe disa infrastrukturë të përhershme për të fragmentuar më tej territoret palestineze: themele betoni, sinagoga dhe, në të paktën një rast, një kioskë kafeje.
Kolonializmi po vendoset me rrënjë.
“Pikërisht për këtë arsye ndërtova këtu. Në Zonën B, sipas njohurive të mia, Izraeli nuk kishte pse të ishte atje. Nëse do ta dija se do të bëhesha shënjestër, nuk do t’i kisha investuar kurrë të gjitha kursimet e mia, të gjitha përpjekjet e jetës sime dhe të fëmijëve të mi, për t’u vendosur këtu”, thotë Mahmoud Tubasi, duke përsëritur zërin e tij.
Disa orë pas telefonatës sonë, grupet e WhatsApp që njoftonin njerëzit për aktivitetin e kolonëve në Bregun Perëndimor transmetuan të njëjtin informacion: “Pak çaste më parë, familja Tubasi u largua nga shtëpia e tyre. Disa minuta më vonë, kolonët izraelitë e pushtuan atë.”
Të nesërmen, telefoni i Mahmoud-it ra përsëri. Ai tregoi se dy kolonë të armatosur kishin ardhur t’i shihnin të mërkurën vonë pasdite, duke u dhënë një ultimatum. “Keni një orë për t’u larguar dhe ne do t’ju hapim rrugën. Pas kësaj, ne nuk do të jemi përgjegjës për asgjë që ju ndodh”, raportoi ai i lodhur.
Familja Tubasi la gjithçka pas, përfshirë “sende me vlerë më shumë se 50 mijë dollarë”.
Nga zemra e fshatit Jalud, ku familja është vendosur përkohësisht, Mahmoud po mendon të marrë me qira një vend të ri.
Ai nuk ka iluzione: shtëpia e tij në kodër tani nuk është gjë tjetër veçse një ëndërr e shkatërruar. “Kolonët duhet t’i kenë shkulur dyert. Çfarë morën, çfarë thyen… Vetëm Zoti e di.” Përgjatë rrugës midis Xhaludit dhe Kusrës, të gjitha malet dhe kodrat tani janë të zëna nga koloni të paligjshme.
/tvklan.al












Botërori 2026 
