Hebron, Bregu Perëndimor (Masafer Yatta) Li Awad, një 27-vjeçar nga fshati Tuba një ndër shumë fshatra në zonën e djerrë të Hebronit është i përgjumur dhe i stresuar. Ai ka kaluar netët e fundit duke ruajtur shtëpinë nga serat e zgjuara të kolonëve izraelitë me maska, të cilët qarkullonin me kuaj pranë shtëpisë së tij. “Kur pamë kolonët me maska, e kuptuam që kishin qëllim dhunën,” thotë Awad, me sytë të kuq nga pagjumësia. Fatmirësisht, ata u zhdukën gjatë natës, para se të mbërrinte policia.

Banorët e Masafer Yattës zëvendësojnë gjumin me turne vigjilence në errësirë, të frikësuar nga sulmet e kolonëve. Asçka nuk përmirësohet ditën: ata jetojnë me vesh për makina që afrohen – një sinjal se mund të vijnë buldozerë për të shembur shtëpitë e tyre.

Në vitin 1981, Izraeli shpalli zonën si “Fushë Ushtarake 918”, me qëllimin për ta amputuar nga civilët ~1,200 banorët e mbetur. Që atëherë ata janë bërë objekt i shembjeve dhe sfidave ligjore, të cilat janë shtyrë, por jo ndalur.

Drejt dëbimit pa pengesa ligjore

Në 18 qershor, autoritetet izraelite anuluan të gjitha kërkesat për leje ndërtimore për Masafer Yattën, duke zhbërë mbrojtje ligjore që pengonte shembjen e çfarëdo ndërtese në proces. Sipas ekspertëve, kjo hap rrugën për shpërngulje të detyruar dhe dëbim masiv veprime që UN i konsideron krime lufte dhe krime kundër njerëzimit nëse ndjekin një politikë sistematike ndaj popullsisë civile.

Sipas dokumenteve ushtarake, Fusha 918 është thelbësore për trajnime ushtarake me armë: “Për t’u përdorur në stërvitje me zjarr të hapur, zona duhet të jetë sterile – pa ndërtime civile.” Në vitin 2025, Izraeli po shënon rekorde shembjesh: nga janari janë shkatërruar 933 ndërtesa në Bregun Perëndimor dhe Jerusalemin Lindor.

Pushteti ligjor mbështet dëbimin

Në maj 2022, gjykata e lartë izraelite lejoi dëbimin e banorëve, duke argumentuar se ata nuk ishin banorë të parakohshëm të zonës. Avokatja Netta Amar‑Shiff nga Masafer Yatta thotë se vendimi i fundit anulon të drejtën e ndërtimit dhe lejon shkatërrimin e fshatrave në mënyrë të shpejtë: “Nëse ky urdhër hyn në fuqi, institucionet e planifikimit mund të refuzojnë ndonjë kërkesë ndërtimi, kështu eliminohet zhvillimi civil,” thotë ajo .

Dhuna e kolonëve, përpjekje për largim

Ndërkohë, dhuna e kolonëve është përforcuar: përmendej djegia e shtëpisë së Nasser Shreiteh më 25 qershor, rrethimin dhe fyerjet ndaj tij ndërsa tentonte të shuante zjarrin. Sulme ndaj automjeteve dhe fëmijëve si në rastin e mbesës së Souad al‑Mukhamari janë bërë më të shpeshta që nga tetori 2023 .

Pa mbrojtje ligjore vetëm shpresa ndërkombëtare

Organizata të drejtash njerëzore si B’tselem thonë se pa ndërhyrje të jashtme, ky komunitet nuk ka rrugë mbrojtjeje brenda Izraelit. Ata apelojnë tek Bashkimi Europian dhe Komuniteti Ndërkombëtar, që masa e ndërtimeve koloniale dhe dhuna të kenë pasoja reale .

Banorët nuk dorëzohen

Awad dhe bashkëfshatarët e tij janë të vendosur të qëndrojnë. “Po përgatitemi për shembje të tjera… nuk na ka mbetur gjë tjetër veç të bëjmë zërin tonë të dëgjohet,” thotë ai. Në mes të frikës, pasionit, pagjumësisë dhe qëndrimit pa kurrë fanatim, ata janë vendosur të mos dorëzohen.

/tvklan.al