I dërguari i SHBA-së, Steve Witkoff, dhe Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, po shkojnë të dy në Zvicër për bisedime, tha Axios të premten, ndërsa një armëpushim në Liban duket se po ringjall përpjekjet për ta shndërruar një pakt të përkohshëm lufte me Iranin në një marrëveshje rajonale të qëndrueshme, shkruan Reuters.
Izraeli dhe Hezbollahu ranë dakord për një armëpushim në Liban të premten, pasi përshkallëzimi i luftimeve hodhi dyshime mbi bisedimet SHBA-Iran, të cilat janë kritike për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe stabilizimin e furnizimeve me naftë.
Kjo pasoi një memorandum prej 14 pikash që të dyja palët nënshkruan këtë javë për të ndaluar luftimet dhe për të hapur një dritare 60-ditore për të zgjidhur mosmarrëveshjet mbi programin bërthamor të Iranit, si dhe çështje të tjera të vështira të nevojshme për të krijuar një marrëveshje më të qëndrueshme.
Me armëpushimin në fuqi, Witkoff po shkon në Zvicër për t’u bashkuar me Jared Kushner, dhëndrin e Presidentit Donald Trump, i cili është tashmë atje, tha Axios. Araqchi planifikon të udhëtojë atje të shtunën, shtoi ajo.
Ky zhvillim mund të sinjalizojë se të dyja palët kanë ndërmend të fillojnë negociata teknike që synojnë sigurimin e një armëpushimi të përhershëm. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj pyetjeve në lidhje me udhëtimin e Witkoff.
Një zyrtar i lartë amerikan tha se armëpushimi hyri në fuqi rreth orës 4 pasdite në Liban pas një shkëmbimi zjarri, duke shtuar se negociatorët për Shtetet e Bashkuara dhe Katarin kishin hartuar marrëveshjen me ndihmën e Iranit.
Dy burime nga Hezbollahu dhe një zyrtar i lartë izraelit konfirmuan armëpushimin për Reuters. “Nëse Hezbollahu nuk na sulmon, atëherë për ne nuk është kohë lufte”, tha zyrtari izraelit, duke shtuar se Izraeli do t’i mbajë forcat e tij në Libanin jugor, ku ka pushtuar një zonë përgjatë kufirit të tij verior.
Dy burime sigurie libaneze thanë se Izraeli kishte kryer një duzinë sulmesh ajrore në orën e parë të armëpushimit, por asnjë nuk u regjistrua pas orës 5 pasdite.
Ministria e shëndetësisë e Libanit tha se sulmet izraelite pas mesnatës së së premtes kishin vrarë 47 persona dhe plagosur 97 të tjerë, ndërsa ushtria izraelite tha se katër ushtarë ishin vrarë në një incident në Liban, pa dhënë detaje të mëtejshme.
Konflikti në Liban mund të ndikojë në negociata sepse ndërprerja e luftimeve atje është një kusht për marrëveshjen më të gjerë SHBA-Iran.
ÇËSHTJE TË VËSHTIRA ENDE TË PAZGJIDHURA
Pas nënshkrimit të memorandumit të mirëkuptimit të mërkurën, përgatitjet për bisedimet teknike në vendpushimin malor zviceran Buergenstock kishin përparuar shumë kur Shtëpia e Bardhë tha të enjten se Vance nuk do të merrte pjesë. Ministria e jashtme zvicerane tha se bisedimet ishin shtyrë, por Zvicra ishte e gatshme t’i lehtësonte ato dhe puna përgatitore po vazhdonte.
Marrëveshja e ndërmjetme e gjerë kërkon që Shtetet e Bashkuara, Irani dhe aleatët e tyre të deklarojnë një ndërprerje të menjëhershme dhe të përhershme të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë edhe në Liban. Izraeli, i lënë jashtë bisedimeve, thotë se nuk është palë në marrëveshje.
Araqchi, në një telefonatë me homologun e tij pakistanez të premten, tha se Shtetet e Bashkuara do të jenë përgjegjëse për çdo shkelje të angazhimeve të tyre sipas marrëveshjes, përfshirë përfundimin e luftimeve në Liban, tha ministria e tij.
DISKUTIMI I RAUNDIT TË RI TË BISEDIMIT IZRAEL-LIBAN
Libani u përfshi në luftën rajonale kur Hezbollahu hapi zjarr ndaj Izraelit më 2 mars, duke e shtyrë atë të nisë një ofensivë kundër grupit dhe të pushtojë jugun e vendit. Presidenti libanez Joseph Aoun dënoi sulmet e fundit izraelite, por tha se përshkallëzimi nuk do të pengonte përpjekjet për të arritur një armëpushim gjithëpërfshirës.
Departamenti i Shtetit i SHBA-së tha se Sekretari i Shtetit Marco Rubio foli me Aounin dhe përsëriti nevojën për të çarmatosur Hezbollahun, ndërsa riafirmoi mbështetjen e SHBA-së për një shtet libanez “plotësisht sovran”.
Thuhet se ata diskutuan gjithashtu mbajtjen e një raundi të ardhshëm të negociatave Izrael-Liban në Uashington nga 23 deri më 25 qershor. Presidenca libaneze tha se një armëpushim gjithëpërfshirës ishte një shtyllë themelore për këto bisedime.
TRUMP MBRON MARRËVESHJEN E PËRKOHSHME
Lufta e Iranit, e cila filloi më 28 shkurt me sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, ka vrarë të paktën 7,000 njerëz, kryesisht në Iran dhe Liban. Ajo gjithashtu rriti çmimet e energjisë, duke nxitur inflacionin në mbarë botën.
Nafta e papërpunuar Brent u rrit më shumë të premten, por ishte parashikuar një rënie javore prej rreth 8% pas armëpushimit në Liban, dhe dërgesat e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit u rritën pas nënshkrimit të marrëveshjes së kësaj jave.
Ngushtica transportonte gati një të pestën e furnizimeve globale të naftës së papërpunuar dhe gazit natyror të lëngshëm përpara se të bllokohej nga Irani gjatë luftës. Organizimi i krijuar nga Irani për të menaxhuar ngushticën tha të premten se do të hiqte dorë nga tarifat e planifikuara gjatë periudhës së negociatave të marrëveshjes së përkohshme.
Memorandumi i Mirëkuptimit parashikon lehtësim për Iranin nga sanksionet ekonomike, zhbllokimin e aseteve me vlerë dhjetëra miliarda dollarë dhe heqje të menjëhershme të SHBA-së për eksportet e saj të naftës. Gjithashtu parashikon një fond rindërtimi prej 300 miliardë dollarësh për Iranin dhe stimuj të tjerë financiarë.
Trump e mbrojti përsëri marrëveshjen pas kritikave në Uashington, përfshirë disa nga aleatët republikanë në Kongres, të cilët vënë në dyshim nëse ai bëri shumë lëshime për t’i dhënë fund një lufte jopopullore për shumicën e amerikanëve përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit në nëntor. “Lufta e ka dobësuar Iranin!” shkroi ai në mediat sociale të premten, duke shtuar: “Ne nuk u takuam nga dëshpërimi, Irani po. Ata kanë MBARUAR! Do t’i kalojmë 60 ditët. Ata nuk marrin para, as 10 cent!”
/tvklan.al












Botërori 2026 
