Sondazhet dhe tregjet e parashikimeve, si Polymarket dhe Kalshi, po luajnë një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në analizat për zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA. Por sa të sakta do të rezultojnë parashikimet e tyre? Një nga çështjet kryesore pas zgjedhjeve do të jetë pikërisht krahasimi mes rezultateve reale dhe asaj që parashikuan sondazhet dhe tregjet e basteve politike.

Sondazhet kanë dështuar edhe më parë, veçanërisht në zgjedhjet e vitit 2016, kur nuk arritën të parashikonin saktë rezultatin në disa shtete vendimtare. Një tjetër vështirësi ka qenë matja e preferencave të votuesve që mbështesin Donald Trump.

Risi në këto zgjedhje është përdorimi i gjerë i tregjeve të parashikimeve, të cilat po citohen gjithnjë e më shpesh edhe nga mediat amerikane.

Demokratët synojnë të marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve

Sipas parashikimeve, demokratët kanë mundësi të fitojnë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve duke përmbysur rezultatin në tre ose katër zona elektorale.

Cook Political Report parashikon se demokratët mund të fitojnë nga 9 deri në 19 vende më shumë, duke e çuar numrin e përfaqësuesve të tyre në rreth 224-234.

Më 16 tetor, ky raport zhvendosi edhe 11 gara të tjera në favor të demokratëve. Mes tyre ishte edhe zona e parë elektorale e Montanës, ku Trump kishte fituar me 12 pikë diferencë në vitin 2024.

Kjo nuk do të thotë se demokratët do t’i fitojnë patjetër këto zona, por tregon se dobësia e republikanëve mund të shtrihet përtej zonave që fillimisht konsideroheshin vendimtare.

Edhe shpërndarja e fondeve për fushatën tregon se republikanët po përballen me një betejë më të vështirë. Në mesin e tetorit, superkomiteti kryesor republikan anuloi investimet për reklama në katër zona konkurruese, duke i përqendruar burimet financiare në 16 gara të tjera.

Ndërkohë, demokratët po kërkonin fonde shtesë për të zgjeruar numrin e zonave ku mund të konkurronin.

Këto lëvizje nuk janë parashikime të drejtpërdrejta të rezultatit, por tregojnë se si partitë po vlerësojnë rreziqet dhe mundësitë në javët e fundit të fushatës.

Senati, beteja më e pasigurt

Ndryshe nga Dhoma e Përfaqësuesve, gara për kontrollin e Senatit mbetet shumë më e pasigurt.

Cook Political Report i rendit shtatë gara si tepër konkurruese: Alaska, Iowa, Kansas, Maine, Michigan, Ohio dhe Texas.

Gjashtë prej këtyre vendeve aktualisht kontrollohen nga republikanët, ndërsa Michigan është në duart e demokratëve.

Për të marrë kontrollin e Senatit, demokratët duhet të fitojnë të paktën katër vende që aktualisht mbahen nga republikanët, duke ruajtur njëkohësisht vendin e tyre në Michigan.

Sipas të dhënave të 20 tetorit, Polymarket u jepte demokratëve 64% mundësi për të marrë kontrollin e Senatit, ndërsa Kalshi i vlerësonte shanset e tyre në 62%.

Por pse gara për Senatin mbetet kaq e ngushtë, edhe pse klima politike në nivel kombëtar duket se favorizon demokratët?

Sipas mesatareve kombëtare të sondazheve, demokratët kryesojnë me rreth 8-9 pikë përqindjeje. Megjithatë, ky avantazh nuk përkthehet automatikisht në kontrollin e Senatit.

Arsyeja është se zgjedhjet për Senatin vendosen shtet pas shteti dhe shumë prej shteteve ku zhvillohet gara janë tradicionalisht republikane. Për më tepër, avantazhi kombëtar i demokratëve nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë në të gjithë vendin.

Cilësia e kandidatëve, fakti nëse ata janë aktualisht në detyrë, pjesëmarrja në votime dhe zhvillimet politike lokale mund të ndikojnë drejtpërdrejt në rezultatin e secilës garë.

Pjesëmarrja në votime, faktori që mund të ndryshojë rezultatin

Një nga faktorët më të rëndësishëm në këto zgjedhje mund të jetë pjesëmarrja e votuesve.

Një analizë e ABC News, që krahasoi pjesëmarrjen në zgjedhjet paraprake të partive në shtete të ndryshme, evidentoi një rritje të pjesëmarrjes së demokratëve në raport me republikanët.

Në shtetet ku gara është e ngushtë, ky ndryshim rezulton veçanërisht i rëndësishëm krahasuar me disa cikle të mëparshme zgjedhore të mesit të mandatit.

Kjo ngre një pikëpyetje: A po e vlerësojnë siç duhet tregjet e parashikimeve mundësinë që pakënaqësia ekonomike të sjellë një pjesëmarrje më të lartë të demokratëve nga sa pritet?

Sondazhet tregojnë se tre faktorë kryesorë po ndikojnë në këto zgjedhje: pakënaqësia ndaj Donald Trump, kostoja e jetesës dhe përplasjet për emigracionin.

Trump në nivelin më të ulët të miratimit

Sipas një sondazhi të Reuters/Ipsos, niveli i miratimit të presidentit Donald Trump ka rënë në 31%, niveli më i ulët gjatë dy mandateve të tij.

Ndërkohë, gjysma e votuesve të regjistruar e rendit koston e jetesës si faktorin më të rëndësishëm në vendimin për votën.

Një sondazh i KFF tregon gjithashtu se, në shtator, 63% e votuesve demokratë deklaronin se ishin më të motivuar se zakonisht për të votuar. Në mesin e republikanëve, kjo shifër ishte vetëm 38%.

Mesataret e sondazheve të RealClearPolitics tregojnë se disa gara mbeten shumë të ngushta, përfshirë ato në Alaska dhe Michigan, ku kandidatët demokratë kryesojnë me vetëm pak pikë përqindjeje.

Sondazhet kundrejt tregjeve të parashikimeve

Tregjet e parashikimeve u japin kandidatëve probabilitete për fitore, të cilat nuk përputhen gjithmonë drejtpërdrejt me diferencat që tregojnë sondazhet.

Për shembull, sipas të dhënave të 20 tetorit, Polymarket dhe Kalshi u jepnin më shumë mundësi për fitore Abdul El-Sayed në Michigan dhe Mary Peltola në Alaska, sesa Sherrod Brown në Ohio, James Talarico në Texas apo Troy Jackson në Maine.

Kjo nuk përbën domosdoshmërisht një kundërthënie. Tregjet e parashikimeve marrin parasysh edhe faktorë të tjerë, si cilësia e kandidatëve, përbërja e elektoratit dhe mundësia që sondazhet të gabojnë.

Për këtë arsye, krahasimi mes sondazheve dhe tregjeve të parashikimeve do të jetë i rëndësishëm jo vetëm për të përcaktuar se cili prej tyre parashikoi më saktë kontrollin e Senatit, por edhe për të kuptuar nëse gabimet e mundshme lidhen me nënvlerësimin e votës së njërës prej partive.

Në fund, pjesëmarrja në votime dhe mënyra se si do të përkthehet pakënaqësia ndaj administratës Trump në vota konkrete mund të jenë vendimtare për fatin e Senatit dhe të Kongresit amerikan.

/tvklan.al