Nga Irani te Egjipti, konflikti merr përmasa të reja në Lindjen e Mesme

Konflikti mes SHBA-ve dhe Iranit po përshkallëzohet dhe po prek gjithnjë e më shumë vende në rajon. Irani njoftoi se sulmet amerikane vranë tre ushtarë të tij, ndërsa Jordania raportoi për interceptimin e raketave iraniane për të dytën ditë radhazi dhe Kuvajti për një viktimë nga një sulm. Ndërkohë, sulmet me dronë ndaj portit egjiptian të Damietës shkaktuan zjarre në dy anije me gaz natyror, duke shënuar një tjetër zgjerim të konfliktit. Në SHBA, një sondazh tregon se shumica e amerikanëve mendojnë se lufta me Iranin nuk ka qenë e justifikuar.

Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) ka marrë përgjegjësinë për sulmin ndaj bazës ushtarake amerikane Ali al-Salem në Kuvajt, të kryer mëngjesin e së enjtes, sipas një deklarate të publikuar nga agjencia iraniane e lajmeve “Tasnim”.

Në deklaratë thuhet se në bazë janë përfshirë nga zjarri dhe janë shkatërruar dy hangarë për dronë, si edhe një rezervuar karburanti për avionë dhe helikopterë ushtarakë.

Një sulm izraelit me dron ka shkaktuar viktima në Jabalia al-Balad, në veri të Rripit të Gazës, sipas një burimi nga Departamenti i Ambulancës dhe Emergjencave, i cili foli për Al Jazeera Arabic.

Sipas të njëjtit burim, sulmet izraelite në të gjithë Gazën janë intensifikuar që nga mëngjesi i sotëm. Deri tani raportohet për të paktën një person të vrarë dhe disa të tjerë të plagosur.

Pauza disa-ditore në përballjen mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara dështoi, pasi asnjëra palë nuk ishte e gatshme të bënte lëshime domethënëse. Kështu u shpreh Zeidon Alkinani, drejtor themelues i Institutit Arab Perspectives dhe bashkëpunëtor pranë Këshillit për Çështjet Globale të Lindjes së Mesme.

“Mosmarrëveshjet janë shumë të thella dhe lëshimet nga secila palë, qoftë edhe në aspekt simbolik, duken shumë të kufizuara”, tha ai për Al Jazeera.

Sipas Alkinanit, shkaku i dështimit lidhet me mosmarrëveshjet e përfshira në memorandumin e mirëkuptimit (MoU), mbi të cilin ishte ndërtuar armëpushimi i përkohshëm. Një nga pikat kryesore të konfliktit, sipas tij, mbetet ngushtica e Hormuzit.

“Ky memorandum u hartua në kulmin e një konflikti të përshkallëzuar dhe shërbeu si një armëpushim i përkohshëm për të ulur tensionet, por pa zgjidhur mosmarrëveshjet thelbësore të luftës, të cilat mbeten ende të forta”, u shpreh ai.

Alkinani vlerësoi se si Irani ashtu edhe SHBA-të po mbajnë njëkohësisht të hapura rrugët ushtarake dhe diplomatike, me synimin që secila palë të dalë nga përballja duke pretenduar se ka fituar.

“Mendoj se si Irani, ashtu edhe SHBA-të kanë përgjegjësi shumë të mëdha mbi supe. Nga njëra anë, ata duan të vazhdojnë përballjen ushtarake për të ruajtur fuqinë e tyre simbolike në rajon dhe më gjerë. Nga ana tjetër, kërkojnë të përfitojnë nga përpjekjet ndërmjetësuese rajonale dhe kanalet e komunikimit, në mënyrë që të kenë mundësinë të dalin nga kjo luftë në mënyrë paqësore”, përfundoi ai.

Katari ka dënuar ashpër sulmet e reja iraniane ndaj Jordanisë dhe Kuvajtit, duke i cilësuar ato si një “shkelje flagrante” të sovranitetit dhe integritetit territorial të të dy vendeve, si edhe të së drejtës ndërkombëtare dhe Kartës së Kombeve të Bashkuara.

Në një deklaratë të Ministrisë së Jashtme, Katari paralajmëroi se këto sulme rrezikojnë të përshkallëzojnë më tej situatën në rajon dhe të dëmtojnë përpjekjet diplomatike për uljen e tensioneve.

“Vazhdimi i këtyre sulmeve përbën një përshkallëzim të rrezikshëm, i cili do të komplikojë përpjekjet për të frenuar tensionet dhe do të minojë nismat politike e diplomatike që synojnë arritjen e sigurisë dhe stabilitetit në rajon”, thuhet në deklaratë.

Katari bëri thirrje për ndërprerjen e menjëhershme të të gjitha veprimeve ushtarake dhe rikthimin në dialog dhe negociata.

Gjithashtu, ai rikonfirmoi solidaritetin e plotë me Jordaninë dhe Kuvajtin, si edhe mbështetjen për çdo masë që këto vende ndërmarrin për mbrojtjen e sovranitetit dhe sigurisë së tyre.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit ka deklaruar se bisedimet me Omanin në Teheran vijojnë në disa raunde, ndërsa ka fajësuar veprimet ushtarake të SHBA-ve dhe Izraelit për mbylljen e ngushticës së Hormuzit dhe pengesat në transportin ndërkombëtar detar.

Zëdhënësi Esmaeil Baghaei tha se diskutimet me zyrtarët omanë, të nisura javën e kaluar në Teheran, janë ende në zhvillim dhe se takime të tjera janë zhvilluar edhe të enjten.

“Ajo që është e qartë është se aktualisht ngushtica e Hormuzit është e mbyllur për shkak të veprimeve amerikane dhe pasigurisë që Amerika ka krijuar në këtë rrugë ujore”, tha Baghaei për agjencinë e lajmeve “ILNA”. “Transporti ndërkombëtar detar po dëmtohet vetëm për shkak të veprimeve amerikane”.

Ai tha se situata është rezultat i “agresionit ushtarak” nga SHBA-ja dhe Izraeli, i cili sipas tij ka nisur më 28 mars dhe po vijon në forma të ndryshme.

Baghaei përmendi sulmet ndaj anijeve iraniane, atë që e cilësoi si një bllokadë të paligjshme të porteve dhe rrugëve të tranzitit, si dhe sulmet e vazhdueshme ndaj Iranit.

Zëdhënësi i ushtrisë irakiane ka deklaruar se nuk ka prova që sulmet e fundit në rajon të jenë nisur nga territori i Irakut.

Gjeneral brigade Sabah al-Numan, zëdhënës i komandantit të përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Irakut, tha për Agjencinë Shtetërore të Lajmeve të Irakut të enjten se “nuk ka prova që sulmet janë nisur nga territori irakian”.

“Qeveria nuk do të lejojë veprime individuale nga brenda vendit dhe, në të njëjtën kohë, nuk do të pranojë asnjë shkelje që vjen nga jashtë kufijve”, u shpreh al-Numan.

Ai shpjegoi se vizita e kryeministrit dhe komandantit të përgjithshëm të Forcave të Armatosura, Ali Falih al-Zaidi, në selinë e Forcave të Mobilizimit Popullor (PMF), si dhe marrja e një raporti të detajuar mbi sulmet ndaj pjesëtarëve të PMF-së në disa provinca, konfirmon se kjo forcë është pjesë integrale e sistemit kombëtar të mbrojtjes.

Al-Numan tha se strukturat e sigurisë po përgatisin aktualisht një plan gjithëpërfshirës për të parandaluar sulmet e ardhshme dhe për të ruajtur sovranitetin e plotë të Irakut.

Ai theksoi se forcat zyrtare të sigurisë janë përgjegjëse të vetme për çështjet e sigurisë dhe se nuk do të lejohet asnjë prani e armatosur jashtë kuadrit shtetëror.

Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) ka deklaruar se një sulm ndaj bazës ajrore al-Azraq në Jordani, ku janë të dislokuar avionë luftarakë amerikanë F-35, ka shkatërruar tre prej tyre.

Sipas agjencisë shtetërore iraniane të lajmeve “Fars”, në një deklaratë drejtuar Jordanisë, IRGC tha se sulmi ishte kryer në përgjigje të një sulmi amerikan ndaj ishullit Qeshm, ku mbetën të vrarë dy prindër dhe fëmija i tyre.

Sipas deklaratës, njësitë ajrore-hapësinore të IRGC-së goditën me disa raketa balistike një pistë dhe një hangar mirëmbajtjeje në bazën al-Azraq, duke pretenduar se shkatërruan plotësisht tre avionë F-35 dhe shkaktuan “dëme të mëdha” në tre të tjerë.

IRGC deklaroi gjithashtu se në sulm u vranë disa oficerë dhe pjesëtarë të stafit teknik e të mirëmbajtjes së forcave kundërshtare.

“Rajoni ynë nuk është vend për ushtrinë që vret fëmijë, e cila masakron familje të pafajshme në mes të natës, ndërsa ata flenë”, thuhej në deklaratën e IRGC-së.

Garda Revolucionare shtoi se lufta e saj, së bashku me Jordaninë, do të vazhdojë deri në “dëbimin e pushtuesit të fundit amerikan nga tokat islame”.

Sulltani i Omanit, Haitham bin Tariq, ka zhvilluar një bisedë telefonike me kryeministrin britanik Andy Burnham, ku kanë diskutuar zhvillimet e fundit në rajon, raportojnë mediat shtetërore të Omanit.

Sipas deklaratës, dy liderët diskutuan mënyrat për të arritur qetësimin e situatës, për të shmangur përshkallëzimin dhe për të “hedhur themelet e paqes dhe sigurisë”.

Tre pjesëtarë të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) janë vrarë në një sulm me raketa amerikane, sipas një deklarate të publikuar nga agjencia gjysmëzyrtare iraniane e lajmeve “Tasnim”.

Dega e IRGC-së në provincën Zanjan, “Ansar al-Mahdi”, identifikoi të vrarët si Mahmoud Mollajabari, Mohammadreza Cheraghi dhe Jamal Amiri. Sipas deklaratës, ata humbën jetën më 30 korrik, ndërsa “mbronin kufijtë dhe popullin e Iranit” në atë që u cilësua nga autoritetet iraniane si një “sulm brutal nga regjimi terrorist kriminal i Shteteve të Bashkuara”.

IRGC shprehu ngushëllime për liderin suprem të Iranit, familjet e viktimave dhe popullin iranian, ndërsa dënoi sulmin.