Shqipëria do të jetë pjesë e Marrëveshjeve Artemis, nismës ndërkombëtare të udhëhequr nga NASA për bashkëpunimin në eksplorimin e Hënës, Marsit dhe hapësirës më gjerë.
Ceremonia e nënshkrimit do të zhvillohet më 21 shtator, në selinë e NASA-s në Uashington, ku Shqipëria pritet të bëhet vendi i 73-të që i bashkohet kësaj marrëveshjeje.
Në ceremoni do të marrë pjesë ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, ambasadori shqiptar në Shtetet e Bashkuara, Ervin Bushati, si dhe zyrtarë amerikanë.
Marrëveshjet Artemis vendosin një sërë parimesh për eksplorimin paqësor, të sigurt dhe të qëndrueshëm të hapësirës.
ANGAZHIMET E VENDEVE NËNSHKRUESE
Qëllime paqësore – Aktivitetet hapësinore të zhvillohen për qëllime paqësore.
Transparencë – Publikimi i politikave dhe planeve kombëtare për hapësirën.
Përshtatshmëri e sistemeve – Përdorimi dhe zhvillimi i standardeve që lejojnë sistemet hapësinore të funksionojnë së bashku.
Ndihmë në emergjenca – Asistencë për astronautët që ndodhen në rrezik ose vështirësi.
Regjistrimi i objekteve hapësinore – Koordinim për regjistrimin e objekteve të përdorura në aktivitetet e përbashkëta.
Të dhënat shkencore – Ndarje e hapur dhe në kohë e të dhënave dhe rezultateve shkencore.
Trashëgimia hapësinore – Mbrojtja e vendeve dhe objekteve me rëndësi historike.
Burimet hapësinore – Nxjerrja dhe përdorimi i burimeve nga Hëna, Marsi dhe asteroidët, në përputhje me Traktatin për Hapësirën e Jashtme.
Shmangia e konflikteve – Koordinim dhe njoftim për aktivitetet për të shmangur ndërhyrjet e dëmshme.
Zona sigurie – Përcaktim i zonave të përkohshme rreth operacioneve hapësinore, me madhësi dhe kohëzgjatje sipas nevojave të misionit.
Vendet pjesëmarrëse do të angazhohen për transparencë në politikat dhe aktivitetet hapësinore, bashkëpunim shkencor dhe ndarjen e të dhënave.
Marrëveshja parashikon gjithashtu ndihmë për astronautët në raste emergjencash, regjistrimin e objekteve hapësinore, ruajtjen e trashëgimisë hapësinore në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.
Një tjetër element janë mekanizmat për shmangien e ndërhyrjeve mes aktiviteteve hapësinore, përfshirë të ashtuquajturat zona sigurie, të cilat do të jenë të përkohshme dhe të përshtatura me operacionet konkrete.
Klan News
/tvklan.al












Botërori 2026 
