Gjenocidi, fjala e mohuar

Gjenocidi, fjala e mohuar

21:43 13/07/2019

“Serbia nuk i

madhëron krimet e luftës dhe as që anon kah revizionizmi”, ka thënë

kryeministrja e Serbisë, Ana Bërnabiç, një ditë pasi që deputeti i partisë në

pushtet, Partisë Progresiste Serbe (SNS), Vladimir Gjukanoviç, ia ka uruar

“popullit serb, ditën e çlirimit të Srebrenicës”.

Bërnabiç edhe një herë ka refuzuar që ngjarjen në Srebrenicë ta quajë me emrin gjenocid, duke thënë se shërbehet me deklaratën e Kuvendit të Serbisë, në të cilën ajo fjalë nuk përmendet.

“Si kryeministre e Qeverisë së Serbisë, mund të shërbehem vetëm me atë që e ka thënë trupi më i lartë ligjdhënës, Kuvendi i Serbisë, përmes Deklaratës për dënimin e krimit në Srebrenicë”, theksoi Ana Bërnabiç dhe shtoi që shprehë “ngushëllimet e thella dhe dhembshuri me familjet dhe miqtë e viktimave”.

Ofendimet nga pozitat e larta

Në ditën kur në Qendrën komemorative në Potoçari janë varrosur edhe 33 viktima të gjenocidit, nga ana e partive politike në pushtete, në Beograd, janë dëgjuar sërish porosi që miratojnë dhe ofendojnë viktimat, që përjashtojnë përgjegjësinë, si dhe porosi, të cilat po përsëriten tash e disa vite pa ndonjë pasojë, në ditën kur shënohet 11 Korriku.

Disa persona

bartin 33 trupat e identifikuar të Masakrës së Srebrenicës. Ata u varrosën në

kompkeskin memorial në Potoçari. Bosnjë, 11 korrik, 2019.

Disa persona bartin 33 trupat e identifikuar të Masakrës së Srebrenicës. Ata u varrosën në kompkeskin memorial në Potoçari. Bosnjë, 11 Korrik, 2019.

Deputeti i

Partisë Progresiste Serbe, Vladimir Gjukanoviq, në një deklaratë për Radion

Evropa e Lirë, thotë se “nuk do të distancohet” nga urimi për “ditën e çlirimit

të Srebrenicës” dhe falënderimi për “gjeneralin Ratko Mladiç, për realizimin

brilant të operacionit ushtarak ‘Krivaja 95’”, të cilat i kishte shënuar në

faqen e tij në rrjetin social Twitter.

Partia Progresiste Serbe, në krye të së cilës është kryetari i shtetit, Aleksandar Vuçiç, nuk është distancuar nga kjo paraqitje e deputetit të tij.

Ndonëse, mohimi i

gjenocidit në Srebrenicë nuk është vepër penale në Serbi, nga Prokuroria nuk ka

asnjë përgjigje lidhur me pyetjen e Radios Evropa e Lirë, se a do të mund të

ngitet proces ndaj deputetit Gjukanoviç, për shkak të gjuhës së urrejtjes.

“Kjo nuk është hera e parë që shprehet gjuha e urrejtjes, sidomos para dhe gjatë 11 Korrikut. Megjithatë, sa kam unë njohuri, organet shtetërore nuk kanë reaguar asnjëherë dhe nuk e kanë sanksionuar askënd”, thotë Ivana Zhaniç nga Fondi për të Drejtën Humanitare.

Srebrenica, gjatë

ditës kur është shënuar përvjetori i gjenocidit, ka qenë temë edhe në Kuvendin

e Serbisë, prej nga edhe i dënuari si kriminel lufte, deputeti dhe lideri i

Partisë Radikale Serbe, Vojislav Sheshelj, i ka bërë thirrje Qeverisë së

Serbisë që të mbledhë të dhënat që“t’i tregojë opinionit botëror që në

Srebrenicë nuk ka ndodhur gjenocidi” dhe se e gjithë kjo është “mashtrim”.

Në të njëjtën

ditë, ministri për Teknologji dhe Zhvillim i Qeverisë së Serbisë, Nenad

Popoviq, ka porositur që “për shkak të vënies së kushteve të reja dhe

poshtëruese, me të cilat kërkohet që Serbia të pranojë gjenocidin e rrejshëm në

Srebrenicë, në mënyrë që të përparojë në rrugën drejt BE-së, është e

domosdoshme që të rishqyrtohet procesi i mëtutjeshëm i integrimeve evropiane me

qëllim që të mbrohen interesat kombëtare të Serbisë dhe popullit serb”.

Duke reaguar ndaj

deklaratës së ambasadorit të Gjermanisë në Beograd , Thomas Schieb, i cili ka

thënë se në Srebrenicë ka ndodhur gjenocidi, ministri i Mbrojtjes i Serbisë,

Aleksandar Vulin, ka theksuar që “nuk pranon që ambasadori i Gjermanisë t’u

flasë serbëve se çfarë të mendojnë dhe të bëjnë, e në veçanti që t’u flasë se

çka është gjenocidi”.

Nderime për

viktimat kanë bërë ambasadorët dhe organizatat joqeveritare

Pikërisht

ambasadorët e Gjermanisë, SHBA-së, Norvegjisë, Italisë dhe Australisë në

Beograd, kanë qëndruar pranë përfaqësuesve të organizatave joqeveritare dhe

personaliteteve publike, të cilët të enjten, në parkun para objektit të

Presidencës së Serbisë, kanë ndezur qirinj për viktimat e gjenocidit. Qetësinë

e thyenin thirrjet ofenduese të një grupi të njerëzve, të cilët përpara parkut

u mblodhën të veshur me fanella me simbole nacionaliste dhe me figurën e Ratko

Mladiçit, i dënuar për gjenocid në Srebrenicë dhe për krimet tjera.

Policia i ka

penguar ata që t’iu afrohen pjesëmarrësve, por në vazhdim, kanë ndërhyrë gjatë

zhvillimit të shfaqjes “Srebrenica. Kur ne të vrarët ngrihemi”, në objektin e

universitetit “Themelet e Kolaracit”.

Pas përplasjeve

verbale me regjisorin Zlatko Pakoviç dhe aktorët, policia i ka nxjerrë ata

jashtë objektit.

Historiani,

Milovan Pisar, vlerëson që qasja e strukturës në pushtet ndaj gjenocidit, i ka

dhënë legjitimitet grupeve, të cilat e kanë ndërprerë shfaqjen e Pakoviçit.

“Kjo është klima

që është krijuar gjatë viteve të fundit dhe është shumë më e keqe nëse këtë e

bëjnë përfaqësuesit e partisë në pushtet, sepse është Qeveria ajo që, siç

duket, nuk dëshiron të përballet me të gjitha konkluzat që janë sjellë, jo

vetëm lidhur me Srebrenicën, por në përgjithësi për luftën në Bosnjë. Kështu

që, është reale që gjëra të tilla të priten edhe më shpesh”, theksoi Pisar.

Përderisa

praktika gjyqësore nuk njeh raste në të cilat porositë e këtilla janë

sanksionuar, në disa rrethana ka ndodhur e kundërta. Kur në vitin 2015, në

tribunën e partisë në pushtet (Partisë Progresiste Serbe) kishte folur Veselin

Shljivançanin, i dënuar për krime të luftës në Vukovar, një grup i aktivistëve

të Iniciativës së të rinjve për të drejta të njeriut, që e kishte kundërshtuar

promovimin e kriminelëve të luftës, ishin sulmuar fizikisht dhe më pas edhe

ishin dënuar për shkak të thyerjes së rendit dhe qetësisë publike.

“Me këtë vendim

të gjykatës, jo vetëm që janë dënuar aktivistët për të drejta të njeriut, por

në hapësirën publike ishte dërguar edhe porosia që dhuna është e pranueshme,

ndërkaq që madhështimi i kriminelëve të luftës, nuk do të dënohet në asnjë

mënyrë në këtë shoqëri”, thotë Jasmina Lazoviq, e cila ka qenë në mesin e

aktivistëve, të cilët e kanë kundërshtuar paraqitjen Shljivançaninit për të

mbajtur fjalim të tribunë.

Kongo e ndaluar, Srebrenica e lejuar

Në qoftë se në

Serbi doni të mohonit gjenocidin në Kongo, do të bënit vepër penale dhe do të

mund të përfundonit në burg. Por, asgjë, ndoshta edhe më pak se kjo, nuk do t’ju

ndodhë në rast se mohoni gjenocidin në Srebrenicë, ku forcat serbe nën komandën

e të dënuarit për krime lufte, Ratko Mladiq, kanë vrarë më shumë se 8 mijë

boshnjakë.

Ndryshimet që

janë sjellë në Ligjin Penal të Serbisë, në vitin 2016, thonë që mund të dënohet

ai që publikisht miraton ose mohon ekzistencën e gjenocidit ose e zvogëlon

rëndësinë e tij, përveç në rastet kur gjenocidi është i vërtetuar në

aktvendimet e gjykatave në Serbi ose në Gjykatën Penale Ndërkombëtare, gjë që

përjashton aktvendimet e Tribunalit të Hagës.

“Pra, mund të

mohohet gjenocidi, i cili është bërë në Srebrenicë, por nuk guxon të mohohet

gjenocidi që është bërë në Kongo. Në fakt, kjo është qasja e autoriteteve tona

dhe shoqërisë tonë në raport me vendimet e Tribunalit të Hagës dhe gjenocidin

që është bërë më 1995 në Srebrenicë. Po të ekzistonte vullneti, që njëmend t’i

dilet përballë mohimit dhe ri-interpretimit të fakteve që janë vërtetuar në

vendimet e Tribunalit të Hagës, ka qenë rast i mirë kur kanë ndodhur ndryshimet

e Kodit Penal, por kjo nuk ka ndodhur”, thotë Ivana Zhaniç nga Fondi për të

Drejtën Humanitare.

Për çdo vit, në përvjetorin e gjenocidit në Srebrenicë, organizatat joqeveritare në Serbi mbesin pa përgjigje në kërkesat e tyre që shteti i Serbisë të respektojë vendimet e gjykatave ndërkombëtare, provat e vërtetuara gjyqësore, që ta pranojë gjenocidin dhe që mohimi i tij të kualifikohet si vepër penale, si dhe që 11 korriku të shpallet në Serbi si Ditë e përkujtimit të gjenocidit në Srebrenicë./REL

Të ngjashme
UKT